Municipalne obveznice kao sredstvo za finansiranje kapitalnih investicija

Odmah na početku rada naše internet stranice, 19.02.2016. godine, pisali smo o javno-privatnom partnerstvu kao mogućem načinu finansiranja krupnijih gradskih investicionih poduhvata, a za tu svrhu pogodnije i povoljnije od podizanja bankarskih kredita može biti i emitovanje municipalnih obveznica.

Praksa je pokazala da je celishodno pripremnu fazu emitovanja municipalnih obveznica voditi istovremeno sa postupkom pribavljanja ponuda za bankarski kredit jer se tako mogu uporediti pogodnosti te dve opcije i izabrati ona koja je povoljnija za finansiranje planirane investicije. Karakterističan primer je Užice koje je 2012. godine obavilo sve poslove neophodne za emitovanje obveznica za završetak izgradnje zatvorenog bazena, ali je u poslednjem trenutku od emisije obveznica odustalo jer je dobilo i prihvatilo ponudu banke za kredit povoljniju nego ikad do tada.

Nakon stvaranja odgovarajuće zakonske podloge Novi Sad je 2011. godine, prvi u Srbiji, emitovao municipalne obveznice. One su bile namenjene za finansiranje završetka Bulevara Evrope i izgradnju 100 kilometara kanalizacije u prigradskim naseljima. Emitovane su obveznice u iznosu od 35 miliona evra, na rok od 12 godina (2 godine grejs perioda i 10 godina otplate duga) i sa efektivnom kamatnom stopom koja je bila za 1,25% niža od tadašnjih kamata na bankarske kredite, tako da je ostvarena startna ušteda iznosila preko 3 miliona evra .

Municpalne obveznice su emitovali još i: Pančevo u vrednosti od milion evra za finansiranje izrade projektno-tehničke dokumentacije za industrijsku zonu, za rekonstrukciju gradske ulice i izgradnju zatvorenog gradskog bazena, zatim Šabac u vrednosti od 400 miliona dinara za finansiranje rekonstrukcije i dogradnje zatvorenog bazena i na kraju Stara Pazova koja je emitovala obveznice u dve tranše od po 125 miliona dinara namenjene za finansiranje izgradnje dečijeg vrtića, sportske hale i infrastrukturnih objekata.

Most na Ibru

Zakonski okvir za municipalne obveznice u Republici Srbiji čine Zakon o javnom dugu, Zakon o finansiranju lokalne samouprave, Zakon o budžetskom sistemu, Zakon o javnoj svojini i Zakon o bankama, kao najznačajniji propisi koji uređuju ovu oblast finansijskog poslovanja.

Municipalna obveznica je dužnička hartija od vrednosti koja obavezuje izdavaoca (zajmoprimca) da kupcu (zajmodavcu, investitoru) ili donosiocu isplati iznos naveden na njoj sa određenom kamatom na dan dospeća obveznice za naplatu. Obveznica daje pravo na povrat uložene glavnice, uvećane za ugovorenu kamatu, u ugovorenom roku.

Municipalne obveznice emituju (izdaju) opštine i gradovi i otud potiče naziv (lat.municipium = grad) a kupci mogu biti domaća i strana pravna lica (investicioni fondovi, osiguravajuća društva, banke…) i domaća i strana fizička lica, dakle građani.

Lokalna vlast emituje obveznice za prikupljanje novca za izgradnju putne, vodovodne, kanalizacione infrastrukture, izgradnju industrijskih zona, sportskih objekata, škola, vrtića, u slučaju Kraljeva moguće za izgradnju kargo-centra. Za isplatu glavnice i kamate garantuje svojim budžetom i imovinom.

Neophodno je i moguće je obveznice oblikovati tako da se ostvari obostrani interes: u osnovi da lokalna vlast plaća kupcima (investitorima u obveznice) manje nego što bi plaćala bankama, a kupci obveznica da dobijaju više nego što bi dobili štednjom u banci.

Prednost izdavanja municipalnih obveznica za lokalnu vlast, osim nižih troškova kamate, je i u tome što sama određuje vremenski period dospeća obveznica, eventualni grejs period i ukupan broj godina izmirenja svojih obaveza, u skladu sa planiranim prihodima budžeta i dinamikom okončanja investicije, odnosno stavljanjem objekta u upotrebu.

Radovi na pristupnim saobraćajnicama

Za kupce, osim veće prihodne kamatne stope, prednost je i to što se na kamatu na municipalne obveznice ne plaća porez.

Proceduru za izdavanje (emisiju) minicipalnih obveznica pokreće lokalna samouprava koja zatim traži od Ministrarstva finansija (Uprave za javni dug) mišljenje da može i u kom obimu da emituje obveznice. Sledi izbor pokrovitelja emisije – licencirane banke ili brokerske kuće, pa izrada jedinstvenog prospekta za emisiju obveznica, koji podleže kontroli Komisije za hartije od vrednosti, a tek nakon odobrenja Komisije može se vršiti upis i uplata obveznica, što traje do 15 dana. Kada je uspešno okončana emisija obveznice se registruju u Centralnom registru hartija od vrednosti i posle listiranja na Berzi može početi trgovanje obveznicama na sekundarnom tržištu hartija od vrednosti. Čitav opisani posao traje najviše 3 – 4 meseca.

Redakcija infokraljevo.com
Redakcija

Ostavite odgovor