Manastir Svete Petke u selu Stubal kod Kraljeva

Kada pođete iz Kraljeva prema Kragujevcu i u Vitanovcu odete desno starim putem za Trstenik, putujući dalje levom obalom Zapadne Morave, posle Čukojevca stižete u Stubal, selo kojim se teritorija Kraljeva graniči sa opštinama Vrnjačka Banja i Trstenik. U Stublu je manastir posvećen Svetoj Petki. Manastir Svete Petke administrativno pripada žičkoj eparhiji.

Stubal

Selo danas broji oko 1.200 stanovnika koji žive u oko 370 domaćinstava. Stanovništvo se na prostor ovog sela, nakon oslobađanja Srbije, doseljavalo iz Hercegovine i drugih krajeva koji su ostali pod turskom okupacijom. U knjizi „Gruža“ Mihailo Dragić navodi da su najstarije porodice nekada bile nastanjene, kako i samo ime govori, na mestu sadašnjeg Starog sela.

Za vreme Kočine krajine stubalske kuće su bile sve u brdu, u šumi. Danas su grupisane u seoske mahale: Staro selo, Velika Čajina, Mala Čajina i zaselak Lučica. U selu ima izvor Dubočica. Kroz seosku dolinu, u kojoj je najveći broj kuća, protiču Stubalska reka i potok Lučice, dok se manji deo sela nalazi na blagim, šumovitim padinama Gledićkih planina, ispod Ravnog laza.

Po predanju selu Stubal dali su ime po četvorougaonom kamenom stubu, ukopanom u zemlju, koji je jedini preostao od nekadašnje crkvice.

Manastir Svete Petke

Kameni, četvorougaoni, stub u pamćenje naroda još iz davnih vremena urezan je kao ostatak oltara drevne crkvice. Kod „svetog kamena“ verujući narod je dolazio iz poštovanja prema ostaku oltarske časne trpeze. Vremenom se razvilo verovanje u čudotvornu lekovitost kamena pa su mu ljudi, nadajući se isceljenju, prilazili i prislanjali obolelo telo. „Sveti kamen“ se sada nalazi u maloj crkvi, iza glavne manastirske crkve.

Ljudi govore da je, negde s početka XX veka, vlasniku livade na kome se „sveti kamen“ nalazio zasmetalo stalno okupljanje naroda te on kamen iskopa i baci u reku. Ubrzo potom, zbog iznenadne bolest u porodici, on se pokaja pa radi iskupljenja vrati kamen na staro mesto i nad njim sagradi crkvu daščaru.

Šezdesetih godina prošlog veka livadu na kojoj beše „sveti kamen“ kupio je Stojan Komatović, seljak iz obližnje Ravanice. Stojan, potonji monah Sava, polupismen čovek, svoj život posvetio je veri i izgradnji manastira. Oko sebe je okupio graditelje, ljude slične sebi. I oni, uz pomoć naroda, do 1978. godine sagradiše novu crkvu i nekoliko zgradica za stanovanje, pripremanje hrane i obedovanje. Stara daščara izgorela je u požaru 1986. godine, „sveti kamen“ ostade otkriven, a posle dve godine Dragiša Gojković o svom trošku podiže oko kamena današnju kapelu (crkvicu).

Status manastira bi službeno proglašen i svečano uveden dolaskom episkopa žičkog Stefana i služenjem svete arhijerejske liturgije. Tada se meštani u razgovoru i dogovoru sa episkopom Stefanom izjasniše da manastir bude posvećen svetiteljki koja je rođena u petak, a to je Sveta Petka – Paraskeva, koja se slavi 27. oktobra. Po odobrenju moldavskog mitropolita Danijela stubalski manastir dobio je na poklon pokrov Sv. Petke koji je 2000. godine donet iz Jašija.

Pre toga je, nakon deset godina postojanja ovog muškog manastira, monah Sava ostao skoro sam, jer su stari monasi graditelji poumirali, te od 1988. godine manastir postade ženski.

Posle 1999. godine izvođeni su ovde obimniji radovi. Crkva je u potpunosti renovirana i ukrašena izvanrednim živopisima autora protosinđela Stefana Đorđevića, na njoj je dograđen zvonik, srušene su stare kućice i uređen sav prostor oko crkve, asfaltiran pristupni put.

Manastir Svete Petke u selu Stubal kod Kraljeva jedinstven je po tome što je u njemu izgrađen tzv. „Biblijski park“ koji čine replike jerusalimskih svetinja, kao što su veštačka Golgota, Hristova grobnica, Pećina rođenja, maketa Mojsijeve gore…

Deca su najčešći posetioci „Biblijskog parka“. Manastir je privukao i privlači pažnju sve većeg broja vernika, pa i turista. Pokrov Sv. Petke se, radi celivanja, iznosi u toku molebana svakog petka u 17 časova. Narod masovno dolazi u manastir na Veliki petak i Trnovu Petku (8. VIII). Isto tako na dan sv. Petke (27. X) i na Badnje veče mnoštvo ljudi iz ovog kraja, gosti i putnici namernici vraćaju se staroj srpskoj tradiciji sabora i vašara kod manastira. Manastir ima svoju internet stranicu, odlično uređenu i bogatu sadržajem.

Redakcija infokraljevo.com
Redakcija

Ostavite odgovor