Hotel Pariz – II deo

Hotel Pariz, kao jedan od najuglednijih kraljevačkih hotela, od najranijeg vremena svoga postojanja je bio značajno mesto kulturnih okupljanja u Kraljevu. U njemu su održavane staleške zabave: zanatske, trgovačke, oficirske, humanitarne. Sala hotela primala je putujuća pozorišta, mađioničare i druge artiste. U kafani hotela prikazivani su prvi filmovi. Kasnije su organizovane stalne bioskopske predstave. Projektor je bio „pod nebom“ u uglu sale, a bioskopsko platno okačeno na zidu. Dok su se prikazivali nemi filmovi kraljevački Cigani, svirači na violini, su pratili prikazivanje filma. Kasnije, kad su počeli da se prikazuju zvučni filmovi, kinooperater je naglas čitao prevod filma zato što publika nije bila navikla da brzo prati prevod latiničnim tekstom. Nakon završene izgradnje, bioskopska sala u sklopu zgrade hotela je data u zakup Rudolfu Fonfongi iz Kragujevca. Kinooperater u novom bioskopu je bio Rudi Prohaska, a njegova supruga Mara blagajnik bioskopa.

Pariz, kao visoko rangiran hotel, korišćen je i za svečane prijeme i zabave. U njemu su dočekivani ministri, visoki vladini činovnici, generali, ugledni strani i domaći gosti. Ovaj hotel je više puta ugostio srpske kraljeve. 1882. godine Kralja Milana, 1901. Kralja Aleksandra, 1904. Kralja Petra. U restoranu hotela su održavane trgovačke, svetosavske, razne staleške zabave i zabave u dobrotvorne svrhe. Hotel je tradicionalno organizovao doček pravoslavne Nove godine.

Kralj Petar I Karađorđević
Kralj Petar I Karađorđević

Restoran hotela je korišćen i za održavanje političkih skupova. 1906. godine Narodna stranka poziva svoje članstvo na partijski zbor u hotelu Pariz. Održavanje političkih skupova nastavljeno je i kasnije. Tako je 1938. godine pop Vojislav K. Janjić, kada se kandidovao za poslanika, održao miting kod Pariza i govorio sa hotelskog balkona.

U restoranu hotela su organizovane razne izložbe i politički skupovi. Tokom 1937. godine u Parizu je održana prva izložba u Jugoslaviji protiv konkordata, sporazuma između Vlade i Vatikana. Stojadinovićevi „crnokošuljaši“ su doputovali sa dva autobusa iz Beograda sa namerom da razbiju i spreče održavanje ove izložbe. Vladika Žički Nikolaj i Milan Jovičić su sprečili ovu nameru, stali ispred vrata hotela i rekli: „Samo preko nas mrtvih možete da uđete u hotel“. Crnokošuljaši su se vratili za Beograd, a izložba je održana i trajala je sedam dana.

Ljudi koji su držali hotel Pariz bili su interesantne ličnosti. Među njima je bio najpoznatiji Milan Jovičić. On je imao veliko ugostiteljsko iskustvo. Hotel Pariz je uzeo u zakup 1903. godine. Posle kraćeg vemena seli se za Beograd i 1909. godine protokoliše kafanu Kod srpske krune. Dvadesetih godina vraća se u Kraljevo i bavi se trgovinom. Trgovao je žitom, a imao je i bakalsku radnju sa magazama. Bavio se izvozom drveta, voća i voćne pulpe. Pošto Milan nije imao dece, uzeo je mlađeg brata Rada da mu pomaže u poslu. Rade je izučio u Surčinu zanat za preciznog mehaničara. Zanatom se nije bavio, pošto ga je stariji brat Milan usmerio da mu pomaže u poslu. Pored trgovine, Milan je ponovo počeo da se bavi ugostiteljstvom. Sa Jocom Popovićem otvorio je kantinu kojom je opsluživao gradilišta za vreme proširenja puta Kraljevo – Raška – Novi Pazar i izgradnje pruge Kraljevo – Raška – Kosovska Mitrovica. Pošto je imao bogato ugostiteljsko iskustvo, uzima u zakup 1933. godine hotel Pariz. Milan i Rade bili su ugledni ljudi u varoši i članovi brojnih dobrotvornih organizacija. Bili su lični prijatelji mnogih uglednih Kraljevčana, među njima i Vladike Nikolaja. Milan je uživao poverenje mnogih. Kao takav opunomoćen je od Tatije, supruge Anđelka Savića, da zaključuje ugovore o izdavanju kafane Zadužbina u zakup. Milan Jovičić je obavljao značajne državne i političke dužnosti. Bio je banski većnik Moravske Banovine. Dva puta je biran za predsednika Opštine Kraljevo, prvi put u periodu 1925 – 1927. godine i drugi put u periodu 1936 – 1937. godine.

Nakon okupacije Kraljeva od strane Nemaca hotel Pariz je još jedno vreme radio. Milan Jovičić je u jesen 1941. godine hotel ustupio Živojinu – Diki Rakićeviću, koji je kratko vreme radio sa hotelom. Početkom 1942. godine Nemci su rekvirirali hotel za svoje potrebe i u njemu smestili Soldatenheim – vojnički dom. Za nemačke vojnike u sali hotela prikazivani su filmovi, a organizovan je i dolazak varijetetskih i zabavnih grupa iz Nemačke koje su za nemačke oficire davale priredbe.

Pariz

Posle odlaska Nemaca hotel je ostao demoliran, a hotelski inventar oštećen i opljačkan. Po oslobođenju hotel je počeo da radi kao državna kafana. Od 1. maja 1946. godine Pariz je radio u sastavu Radničko – službeničkog restorana čiji je upravnik bio Milan Pribaković, predratni kafedžija iz Kraljeva. Od. 1. januara 1947. godine Pariz ulazi u sastav Narodnog ugostiteljskog preduzeća Stolovi iz Kraljeva. Posle rasformiranja tog preduzeća, od početka 1953. do kraja 1955. godine posluje pod nazivom Samostalna ugostiteljska radnja, hotel i restoran Pariz u Kraljevu. Posle ukidanja samostalnih radnji od 1. januara 1956. godine hotel Pariz ulazi u sastav novoformiranog ugostiteljskog preduzeća Balkan iz Kraljeva. Preduzeće Balkan se 1959. godine pripaja Ugostiteljskom preduzeću Jugoslavija . Od aprila 1960. godine nakon pripajanja preduzeća Jugoslavija Ugostiteljskom preduzeću Srbija, i hotel Pariz ulazi u sastav ovog preduzeća u okviru koga i danas posluje.

Napomena redakcije: AD Srbija je sada privatno preduzeće, a u hotelu Pariz radi samo istoimeni restoran.

Milan Matijević

Ostavite odgovor